50 kg civciv yemi seçerken dikkat edilecekler ve bölgesel koşullar
Civciv döneminde kullanılan her 50 kg civciv yemi çuvalı, sürünün gelecekteki karkas kalitesini ve yaşama gücünü doğrudan etkiler. Özellikle İç Anadolu ve Doğu Anadolu gibi gece-gündüz ısı farkının yüksek olduğu bölgelerde protein, enerji ve vitamin dengesinin daha özenli kurulması gerekir. Yemin etiketinde ham protein, metabolik enerji, kalsiyum, fosfor ve amino asit değerlerine mutlaka bakılmalı, meraya çıkışın sınırlı olduğu işletmelerde daha yoğun içerikli formüller tercih edilmelidir. Fark Yem gibi üreticilerin bölge iklimine göre uyarlanmış rasyonları, sahadaki dalgalanmaları azaltmaya yardımcı olur.
Marmara ve Ege gibi nispeten ılıman bölgelerde gezinme alanı geniş olan sürülerde 50 kg civciv yemi, çoğu zaman kaba yem ve serbest dolaşım imkânı ile birlikte düşünülmelidir. Böyle işletmelerde yemi seçerken iştahı artıran fakat aşırı yağlandırmayan dengeli enerji düzeyi önem kazanır. Kümes içi zemin hijyeni, su kalitesi ve havalandırma iyi değilse en kaliteli yem bile beklenen sonucu vermez. Bu yüzden yem seçimi, barınak yapısı ve günlük yönetim bir bütün olarak planlanmalı; çuval maliyetinden ziyade yemden yararlanma ve yaşama gücü üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Yemleme dönemi, büyüme hızı ve 50 kg civciv yemi planlaması
Civcivlerin ilk 6 haftası, kullanılan 50 kg civciv yemi miktarının göze çok görünmesine rağmen yatırımın en kritik dönemidir. Güneydoğu ve Akdeniz gibi sıcak bölgelerde, ilk günlerden itibaren ısı stresine karşı serin, havadar ama cereyansız kümes şartları sağlanmazsa yem tüketimi düşer, büyüme geriler. Bu durumda çiftçi gözünde çuval daha uzun gidiyor gibi görünür; oysa hedef canlı ağırlık tutturulamadığı için gerçek maliyet artar. Fark Yem’in başlangıç dönemine yönelik rasyonlarında sindirilebilirlik öne çıkarak bu kayıpların önüne geçmeye destek olur.
Karadeniz gibi nemli bölgelerde ise kümes içi rutubet artışı, civcivlerin yemin besin maddelerinden tam yararlanmasını engelleyebilir. İyi bir planlama ile 50 kg civciv yemi çuvalları, hafta hafta tüketim tahminleri yapılarak düzenlenmeli, ani yem markası veya formül değişikliklerinden kaçınılmalıdır. İlk dönem yemleri daha yüksek proteinli ve sık aralıklı verilmeli; hayvanlar ısıya, neme ve aşı programına göre takip edilmelidir. Böylece her çuvaldan alınan günlük canlı ağırlık artışı yükselir, kayıplar en aza iner.
İklim, yemden yararlanma ve maliyet–verim dengesinde 50 kg civciv yemi
Son yıllarda iklim değişikliğiyle birlikte Konya Ovası’ndan Trakya’ya kadar birçok bölgede ani ısı dalgalanmaları görülüyor. Bu durum civcivlerin yemden yararlanma oranını ciddi şekilde etkiliyor. Sıcaklık yükseldiğinde hayvanlar suya yüklenip yem tüketimini azaltıyor, bu da 50 kg civciv yemi çuvalının daha yavaş bitmesine karşın daha düşük günlük kazanç anlamına geliyor. Yemde kullanılan yağ kaynağı, enerji seviyesi ve elektrolit dengesi, ısı stresine dayanımı artırmak için özellikle gözden geçirilmelidir. Uygun formüllü ürünler bu dönemde performans dalgalanmasını azaltır.
Maliyet hesabı yapılırken yalnızca çuval fiyatına bakmak, uzun vadede besiciyi yanıltır. Önemli olan, her 50 kg civciv yemi çuvalından kaç kilogram canlı ağırlık elde edildiğidir. Bu nedenle yemi seçerken kilo aldırma hızı, ishal ve ayak problemi görülme oranı, ölümler ve kesim yaşına erişme süresi mutlaka not edilmelidir. Fark Yem gibi sahada denenmiş rasyonlarla çalışan işletmeler, aynı sayıda çuval ile daha homojen sürü yapısı yakalayarak kesim planını kolaylaştırabilir, yemden yararlanmayı artırarak birim maliyeti aşağı çekebilir.